Tuzla Gölü, İç Anadolu da insanoğlunun olumsuz
etkilerinden kısmen kurtulmayı başaran tek tuzlu göldür. Göl (25-35
km2) Kayserinin 40 km. kuzeydoğusunda bulunan Palas
Ovasının (106 km2) bir parçasıdır.
Çöküntü ovası karakterinde olan Palas Ovası,
kendisini çevreleyen Kırkkız ve Işıl Tepesi, Göztepe ve Elmalı Dağı
gibi önemli yükseltiler nedeniyle kapalı havza olma özelliğindedir.
Ovanın batısında yer alan göl, kuzey-güney
yönünde, ince uzun bir görünüme sahiptir. Gölün önemli su
kaynaklarını göle doğudan giren Değirmen deresi, güneydoğusunda
Yertaşpınar, güneyinden giren Körpınar, Başpınar ve Soğukpınar
oluşturur.
Yer altı, yağmur ve kar sularının yanı sıra,
gölün doğusunda bulunan ıslak çayır alanlarının taşkın suları ise
gölü besleyen diğer su kaynaklarıdır. Kuzeyinde bir set gibi duran
tepeleriyle, Kızılırmak Nehrinden ayrılan Tuzla Gölünün çevresinde,
sazlıklar, ıslak çayırlar, tuzcul bitki bozkırları, mera ve tarım
arazileri yer alır.
Yaz aylarında yağışın azalmasına ve buharlaşmanın
da artmasına bağlı olarak göl alanı daralmakta, suyun içindeki tuz
göl kenarında çökelmektedir. Göl suyunun çekildiği alanlarda 10-15
cm kalınlığında tuz tabakası oluşmaktadır.
1993 yılında 1. derece doğal sit alanı ilan
edilen Tuzla Gölü, aynı zamanda Türkiye'nin yeni Ramsar alanları
listesindedir.
Gölün çevresi M.Ö. II. bin yılın başlarından
günümüze, Hititlerden Osmanlı devletine kadar bir çok medeniyetin
yerleşim alanı olmuş, göç ve ticaret yollarının önemli kesişim
yerlerinden biri olma niteliğini taşımıştır.
Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan göl ve
çevresinde, günümüze kadar ayakta kalmayı başarmış olan Sultanhanı
gibi birçok han, kervansaray, cami ve külliye bulunur. Tuzhisar ve
Palas beldeleri, Sultanhanı, Karahıdır, Ömürlü, Ömerhacılı ve
Üzerlik köyleri bölgenin bu günkü önemli yerleşimleridir.
Sarıoğlan ve Bünyan ilçelerine bağlı olan bu
yerleşimlerin toplam nüfusu 13.000'dir.
GÖLÜN KÜRESEL VE ULUSAL ÖNEMİ
Afrika, Asya ve Avrupa kuş göç yollarının
birleşme noktası olan Kayseri; Hürmetçi Sazlığı, Sultansazlığı ve
Tuzla Gölü gibi önemli sulak alanlara sahiptir.
Geniş ve farklı ekosistemlerin bir arada
bulunmasıyla Tuzla Gölü, zengin bir biyolojik çeşitliliği
barındırıyor. Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi ve IUCN kırmızı
listesine göre nesli tehlike altında olan türler arasında bulunan
toy (Otis tarda), büyük cılıbıt (Charadrius leshenaultii), akça
cılıbıt (Charadrius alexandrinus), angıt (Tadorna ferruginea),
mahmuzlu kızkuşu (Hoplopterus spinosus), küçük kerkenez (Falco
naumanni) gibi kuş türlerinden bazıları bölgede göç döneminde
görülmekte, bazıları ise bölgede üremektedir.
Bölgeye endemik bir bitki türü olan Işıl
lalesini {TuIipa armena Boiss. var lyrica (Baker) Marais}
bölgenin kuzey tepelerinde görmek mümkün. Dünyada sadece
Sultansazlığında ve Tuzla Gölü’nde bulunan Elymus elongatus (Host)
Runemark ise gölün doğu ve kuzey kıyılarına yayılmış durumdadır.
Önemli kuş ve bitki türlerinin yanında alaca kokarca (Vormela
peregusna), arap tavşanı (Allactaga williamsi), gelengi (Spermophilus
xanthoprymnus), tilki (Vulpes vulpes), kurt (Canis lupus) gibi
memeli hayvan türlerinin bölgede üremesi ve barınması, bölgenin
yaban hayatı için önemini daha da arttırmaktadır.
E-posta
