BÜNYAN HALILARININ ÖZELLİKLERİ

Bünyan halılarında zemin iki kısımdan ibarettir. Birinci kısım kenar suların ve kolonların bulunduğu alan, ikinci kısım ise iç mekandır. Her iki kısım arasında da bir uyum mevcuttur. Halılarda kullanılan bordürler yer ve bölgeler itibariyle farklılıklar gösterir. Bazı bölgelerde bordürler üç sıra iken bazı bölgelerde 7-8 sıra olmaktadır.

Bünyan halıcılığının temeli Orta Asya kökenli olup Anadolu’daki zaman içerisindeki kültürel, ekonomik, sosyal yapıdaki değişmelerin zorlaması ile gelişim evresini tamamlamıştır. 1908-1909 yıllarından itibaren Bünyan halılarında malzeme olarak suni boyalarla boyanmış fabrikasyon yün ipliğiyle pamuk ipliği kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönem halılarında kullanılan motifler genelde düzenleme olarak ifade edilen geometrik esaslı motiflerdir.  Birden fazla motifte düzenleme, çubuklu düzenleme, atlamalı düzenleme, geçişli düzenleme ve merkeze toplanan düzenlemelerdir. Aynı zamanda bir motifin tekrarından oluşan düzenlemelerde vardır. Bu dönemde dokunan halıları dört grupta toplamak mümkündür.
 

1-     İpi elden yapılıp tabii boyalarla boyanan iplerden dokunan halılar

2-     Sentetik boyalarla boyanmış Manchester yün ipinden yapılan halılar

3-     Boyasız koyun yününden yapılan halılar ( Paturel ve Anakara )

4-     Bursa ipeğinden yapılan halılar ( İpek halılar )                                                             

Bünyan halılarında genelde standart ölçüler hakimdir. ( Boy enin 1,5 katı olmaktadır ) Ebadlarına göre halılar değişik isimler almaktadırlar.

60 cm x 90 cm                                               Yastık

90 cm x 130 cm                                             Arşın çeyrek

120 cm x 180 cm                                           Seccade ( 500 lük )

120 cm x 225 cm                                            Karyola ( 600 lük )

2 m x 3 m                                                        Kelle ( 700 lük )

6 m² den 12 m² ye kadar olan halılara taban halısı ismi verilir. Motif çeşidi bakımından Bünyan halıları 3 grupta toplanır.

a)     Çiçekli :  1. İnce çiçekli ( empirme )

                       2. İri çiçekli ( Bademli ve Farahan ) gibi isimlerdir.

b)     Geometrik motifli :  Kazak ( Sandıklı ) Şirvan, Buhara Ladik gibi eski tarihi motifler bulundukları şehrin isimlerini   almışlardır.

c)     Göbekli :  Kazan Lalezar, Hayali Üzümlü gibi çeşitli isimler alırlar.

Bünyan halılarının cm² sinde ortalama 16-30 ilmek bulunmaktadır. Halının cm² sinde ilmek sayısı ne kadar fazla olursa kalitesi o nisbette iyi olur.

Halı iplerinde numara yükseldikçe 2,5 - 3,75 nım ip incelir. Cm² de 16 ilmek (Düğüm) olan halılara 20 nim çözgü , cm² de 30 ilmek olan halılara da 30 nm çözgü kullanılır.